Düzəlişlər

BNB ilə BNB Chain arasında fərq nədir, BNB nədir, BNB necə yaranıb və BNB nə işə yarayır yazılarında «BSC köhnə addır, indi BNB Chain adlanır», «BSC ilə BNB Chain eyni şəbəkədir, sadəcə adı dəyişib» yazılmışdı, cədvəllərdə də BNB Chain «həmin şəbəkənin yeni adı» kimi verilmişdi. Bu düz deyil. BNB Chain-in rəsmi sənədlərində (docs.bnbchain.org, 2026-10-03 yoxlanılıb) belə yazılır: BNB Chain is composed of three blockchains - BNB Smart Chain (BSC), opBNB and BNB Greenfield. Binance-in 2022-02-15 tarixli rəsmi bloq yazısına görə Binance Smart Chain BNB Smart Chain adlandı, qısaltma BSC qaldı, Binance Chain isə BNB Beacon Chain oldu və ikisi birlikdə BNB Chain adını aldı. Yəni BSC bu gün də işləyir, BNB Chain isə bir neçə şəbəkənin ümumi adıdır. Dörd yazının mətni, cədvəlləri və suallar bölməsi (strukturlaşdırılmış məlumat da daxil) buna görə yenidən yazıldı, opBNB də «BSC-nin ikinci qatı» kimi düzəldildi. BNB-ni harada saxlamalı yazısındakı «BNB Chain-də BNB adətən BEP-20 kimi gedir» cümləsi də düzəldildi: BNB doğma koindir, BEP-20 tokeni deyil; çıxarış səhifəsindəki BEP20 yazısı şəbəkənin adıdır. Aşağıdakı 2026-07 düzəlişinin nəticəsi də səhv idi, ora qeyd əlavə olundu.

BNB saxlamağın riskləri yazısının dördüncü risk bölməsində saxta tokendən qorunmağın ilk vərdişi «rəsmi kontrakt ünvanını yoxlamaq» kimi yazılmışdı. Doğma BNB-nin kontrakt ünvanı yoxdur; bunu saxta BNB-ni necə tanımalı yazısında 2026-07-də düzəltmişdik, bu yazıda isə qalmışdı. İndi belə yazılıb: doğma BNB-nin kontrakt ünvanı yoxdur, kontrakt ünvanı olan «BNB» saxtadır.

Binance VIP həddi müqayisəsi səhifəsində belə yazılmışdı: “iki xətt var: son 30 günün spot dövriyyəsi və BNB mövqeyi (və ya BNB-yə çevrilən aktivlər); hər hansı biri ödənəndə həmin pilləyə keçirsiniz”, “iki xəttdən — dövriyyə və aktiv mövqeyindən — yüksək olanı götürür”, “mövqe xətti nisbətən real görünür”. Alət də iki nəticədən yüksəyini göstərirdi, cədvəldə BNB həddi isə USDT ilə yuvarlaq məbləğ kimi verilmişdi (VIP 1 üçün təxminən 1 500, VIP 2 üçün təxminən 15 000, VIP 3 üçün təxminən 75 000); “VIP 1-in mövqe xətti təxminən 1 500 USDT, yəni təxminən 2 550 ₼-dir” cümləsi də həmin rəqəmə söykənirdi. VIP 4 və VIP 5 üçün dövriyyə rəqəmləri (təxminən 100 000 000 və 400 000 000) də rəsmi cədvəllə düz gəlmirdi. Bunlar səhv idi: BNB mövqeyi dövriyyəni əvəz etmir. 2026-09-30 tarixində səhifəni Binance-in rəsmi VIP səhifəsi, spot komissiya səhifəsi və rəsmi bloqundakı VIP proqramı haqqında yazı ilə tutuşdurduq (Binance-in azərbaycanca səhifəsi yoxdur, ingiliscə səhifələr əsas götürüldü): VIP-ə bir neçə yolla çatmaq olar (treyder, aktiv sahibi, borcalan; bundan başqa opsion ticarəti üzrə sürətli keçid və dəvət proqramı) və onlardan birinin şərtlərinə cavab vermək kifayətdir; ilk üç yolun hamısında əlavə olaraq BNB mövqeyi tələb olunur — VIP 1 üçün gündəlik orta hesabla ən azı 5 BNB. Treyder yolu dövriyyəyə, aktiv sahibi yolu hesabdakı aktivlərə (VIP 1 üçün 100 000 dollar), borcalan yolu borcun məbləğinə baxır. İndi səhifənin mətni və təsviri bu yollara uyğun yenidən yazılıb; cədvəl və alət rəsmi VIP səhifəsinə əsasən yenidən qurulub: BNB mövqeyi, 30 günlük spot dövriyyə və hesabdakı aktivlər göstərilir, BNB mövqeyi mütləqdir, qalan ikisindən biri kifayətdir. Alətdə BNB ədədlə yazılır (VIP 1-dən VIP 5-ə qədər: 5, 25, 100, 500, 1 000 BNB); rəqəmlər üçün əsas mənbə rəsmi səhifənin cari halıdır. “Mövqe xətti nisbətən real görünür” cümləsi və manatla hesablama çıxarıldı. Səhifənin əsas başlığındakı “yoxsa nə qədər dövriyyə” ifadəsi də dəyişdirildi; rəsmi keçid /fee/schedule ünvanından hazırkı spot komissiya səhifəsinə dəyişdirildi.

«Dəvət üzrə komissiya geri ödənişini yoxlamaq» bölməsində yazılmışdı ki, BNB alanda təsdiq ekranındakı komissiya «endirim işləyirsə, artıq endirimli rəqəmdir». Bu səhv idi: dəvət olunmuş istifadəçinin geri ödənişi əməliyyatdan sonra faktiki tutulan komissiyadan ayrıca hesaba qaytarılır, təsdiq ekranındakı rəqəm bundan kiçilmir. Bölmə yenidən yazıldı: yoxlama indi referal və komissiya qeydləri üzərindən aparılır, «endirim» sözü isə «geri ödəniş» ilə əvəz olundu.

Qeydiyyatdan ilk BNB-yə qədər yazısında “Artıq Binance hesabınız varsa” qeydi, endirimin işləmədiyi hissə və tez-tez verilən sual (strukturlaşdırılmış məlumat da daxil olmaqla) dəvət kodunun yalnız qeydiyyat anında bağlandığını, sonradan adətən əlavə olunmadığını deyirdi, üstəlik “gələcəkdə yeni hesab açanda yadda saxlayarsınız” məsləhəti verirdi. Binance Yardım Mərkəzinin “Frequently Asked Questions on Binance Referral Pro Mode” səhifəsində (2026-08-05 tarixində yenilənib) 4-cü sualda başqa cür yazılıb: qeydiyyatda kodu yazmağı unutmusunuzsa, aşağıdakı şərtlərin hamısı eyni vaxtda ödənəndə onu “Bind Referral Pro Code” səhifəsində sonradan bağlaya bilərsiniz — bu ana hesabdır, KYC məlumatları son 180 gündə başqa hesabda istifadə olunmayıb, hesab əvvəllər heç bir dəvət koduna bağlanmayıb, qeydiyyatdan 30 gün keçməyib, hesabda nə depozit, nə də ticarət olub və istifadəçi saxta dövriyyə (wash trading) kimi işarələnməyib. 7-ci sualda isə referal mükafatı üçün hesabı ləğv edib yenisini açanların yeni hesabında komissiyanın dayandırıla biləcəyi yazılıb, ona görə “yeni hesab açanda” məsləhətini də çıxardıq. Hər üç yer bu şəkildə yenidən yazıldı; yoxlama tarixi 2026-09-24.

Qeydiyyatdan ilk BNB-yə qədər yazısının birinci addımında əvvəl belə yazılmışdı: “Burada dəvət kodu sahəsi çıxır: BNB608 yaza bilərsiniz” — yəni dəvət kodu qeydiyyat formasının bir xanası kimi təqdim olunmuşdu; səhifənin strukturlaşdırılmış məlumatında da “dəvət kodu sahəsində BNB608 kodunu yoxlaya bilərsiniz” dururdu. Bu, Binance-in real axını ilə uyğun gəlmir: qeydiyyatın ilk ekranında yalnız bir “Email/Phone” xanası var, dəvət kodu isə hesab yaradılıb bitəndən sonrakı addımda çıxır — dəvət linki ilə gəlsəniz, avtomatik dolur və yanında yaşıl işarə ilə “Bound” (bağlanıb) yazısı görünür; səhvdirsə dəyişmək, yoxdursa keçmək olar, bağlanandan sonra isə dəyişdirilmir. Mətn və strukturlaşdırılmış məlumat bu şəklə salındı. Əsas: Binance Yardım Mərkəzinin ingiliscə “How to Register on the Binance Website?” (Binance-in göstərdiyi yenilənmə: 2025-11-24) və “How to Register on the Binance App?” (yenilənmə: 2025-11-23) səhifələri, üstəlik bu saytın 2026-09-08-də qeydiyyat səhifəsini özü açıb yoxlaması. Yazıdakı qeydiyyat səhifəsi görüntüsündə onsuz da tək bir e-poçt/telefon xanası var idi — mətn şəklə uyğun gəlmirdi, şəkil düz idi.

Bu səhvin yeri xüsusilə pisdir: o, məhz dələduzluqdan qorunmağı öyrədən yazıda dururdu. İlk variant oxucuya deyirdi ki, cüzdanındakı tokenin kontrakt ünvanını götürüb Binance-in elan etdiyi “rəsmi BNB kontrakt ünvanı” ilə simvol-simvol tutuşdursun. Belə bir ünvan mövcud deyil: BNB, BNB Chain-in öz koinidir (native coin) — Ethereum-dakı ETH kimi — native koinin isə kontrakt ünvanı olmur. Rəsmi kontraktı olan WBNB-dir, o da ayrı şeydir. Nəticə tərsinə çıxırdı: oxucu mövcud olmayan “rəsmi BNB ünvanını” axtarmağa başlayır və dələduzun ona uzatdığı saxta ünvana daha asan inanırdı — yəni mətn qorumaq istədiyi adamı düz əks istiqamətə itələyirdi. Saxta BNB-ni necə tanımalı yazısında həmin bölmə bütövlükdə yenidən yazıldı və ölçü çevrildi: adı BNB olub kontrakt ünvanı da daşıyan token elə bununla ifşa olunur; rəsmi ünvanla tutuşdurmaq yalnız WBNB kimi həqiqətən kontraktı olan tokenlərdə lazım gəlir.

İlk variantda endirim birbaşa “25%” kimi göstərilmişdi — sanki bu daimi və dəyişməz rəqəmdir. Halbuki Binance bu nisbəti dəyişir. Mətn “təxminən 25%, əsas mənbə Binance-in cari səhifəsidir” şəklinə salındı, alətdə isə endirim özünüz dəyişə biləcəyiniz parametrə çevrildi ki, yanlış təsəvvür yaranmasın.

İlkin qaralamada bir yerdə BSC (Binance Smart Chain) və BNB Chain yanaşı duran iki fərqli şəbəkə kimi təsvir edilmişdi. Əslində BSC köhnə addır, BNB Chain isə eyni şəbəkənin sonrakı yeni adıdır — iki şəbəkə deyil. Düzəliş BNB və BNB Chain fərqi yazısında izah olundu. (2026-10-03 qeydi: bu düzəlişin nəticəsi də səhv idi — BSC köhnə ad deyil, BNB Chain bir neçə şəbəkənin ümumi adıdır; yuxarıdakı 2026-10-03 qeydinə baxın.)

İlk variantda BNB saxlamaqla Launchpool-a qatılmaqdan danışarkən “BNB saxlayırsınızsa, yeni tokendən pay alacaqsınız” yazılmışdı — bu, həddən artıq qəti ifadədir. Mətn “iştirak zəmanət demək deyil; pay da, gəlir də təminatlı deyil və iştirakçı sayı artdıqca bölünür” şəklinə salındı ki, bu, zəmanətli qazanc kimi başa düşülməsin.